Lichttherapielampen: wat zijn het en waarvoor kun je ze gebruiken?

(Dit is een informatief artikel, ben je eerder op zoek naar een review van de beste lichttherapielampen op de markt, dan kun je in het artikel over de beste lichttherapielamp meer terugvinden.)

In de wintermaanden korten de dagen. ’s Ochtends wordt het pas laat licht, en tegen het eind van de middag ziet u de zon alweer ondergaan. Dit gebrek aan licht zorgt ervoor dat veel mensen last krijgen van een winterdepressie. Zij kunnen somber en lusteloos worden door blootgesteld te worden aan minder zonlicht, en daarbij last krijgen van problemen met de concentratie, een laag energieniveau en een vermeerderde behoefte aan eten en slapen. Gelukkig is er een oplossing voor winterdepressie: het gebruik van lichttherapielampen. Maar wat is lichttherapie nu precies, wanneer gebruikt u het en welke lichttherapielampen kunt u het beste kopen?

Wat is lichttherapie?

Bij lichttherapie wordt u met behulp van een speciale lamp blootgesteld aan een specifiek soort licht, dat het buitenlicht dat u normaal in de zomer binnenkrijgt als het ware nabootst. Dit licht is dus feller dan kunstmatig licht, maar minder fel dan licht van de zon. Het licht uit de lichttherapielamp komt via uw ogen bij uw hersenen, waar het nacht- en dagritme op deze manier beter geregeld kan worden, waardoor u zich beter gaat voelen. Dit is dus een veilige manier om van een winterdepressie of een dipje af te komen. Zeventig procent van de mensen met winterdepressie die lichttherapie volgen, merkt na een week een duidelijk effect: het sombere en lusteloze gevoel dat bij een winterdepressie komt kijken neemt af, en de concentratie en het energieniveau wordt weer duidelijk verbeterd.

Wanneer gebruikt u lichttherapielampen?

Wanneer de dagen korter worden en de hoeveelheid zonlicht per dag schaarser wordt, kunt u merken dat u last krijgt van een winterdepressie. U voelt zich futloos, somber en hebt weinig energie. Daarnaast functioneert u minder goed op uw werk en in uw sociale leven, en kunt u last hebben van een toegenomen behoefte aan slaap en zin in eten, met name koolhydraatrijk voedsel. Kenmerkend voor een winterdepressie is dat de klachten beginnen in het najaar of in de winter, en in het voorjaar of in het begin van de zomer weer volledig verdwijnen. Wanneer u merkt dat u last heeft van een winterdepressie, kunt u gaan beginnen met een behandeling met behulp van lichttherapielampen. Hierbij wordt doorgaans gebruik gemaakt van een kuur van vijf tot tien dagen, waarbij u elke ochtend een half uur tot twee uur de lichttherapielamp op uw gezicht laat schijnen. De lengte hiervan is afhankelijk van de intensiteit van het licht. Tijdens deze lichttherapie kunt u gewoon andere activiteiten uitvoeren, zoals lezen, tv-kijken of computeren. Zolang het licht via uw ogen binnenkomt, zal de lichttherapie zijn werk doen.

Wat voor effect hebben lichttherapielampen op uw hersenen?

Vrijwel alle ritmes in je leven worden geregeld door de zogeheten biologische klok in uw hersenen. Zo zijn de tijden waarop u slaapt en wakker wordt, waarop u eetlust hebt, waarop uw lichaamstemperatuur verandert et cetera, vaak gebaseerd op een vast ritme van ongeveer 24 uur. Dit is de biologische klok, die wordt geregeld in de Hypothalamus in uw hersenen. Door verschillende prikkels worden er bepaalde hormonen aangemaakt in de hersenen, die de processen in uw lichaam bepalen. De biologische klok wordt geprikkeld door signalen van buitenaf, en licht speelt hierbij een grote rol. Zo zal uw lichaam sterk reageren op toenemend licht: het is tijd om wakker te worden. En wanneer de zon ondergaat, heeft de biologische klok door dat het tijd is om te gaan slapen. Wanneer het winter wordt, wordt het pas laat licht en weer vroeg donker, waardoor de biologische klok in de war raakt.

Onderzoekers hebben ontdekt dat er een verband is tussen de zenuwen in de ogen en de Hypothalamus in de hersenen, de plaats waar de biologische klok wordt geregeld. Door ‘s ochtends kunstmatig daglicht in uw ogen te laten schijnen, zal de biologische klok als het ware echt gaan geloven dat het ochtend is, waardoor u beter kunt ontwaken. Door het licht zullen de hersenen er onder andere voor zorgen dat er minder melatonine wordt aangemaakt, een hormoon dat ervoor zorgt dat u zich slaperig voelt. Doordat de aanmaak van dit hormoon wordt onderdrukt, kan uw lichaam bepaalde neurotransmitters en hormonen produceren die zorgen dat u zich de rest van de dag actief voelt en normaal kunt presteren op uw werk en in sociale situaties.

Welke bijwerkingen heeft lichttherapie?

Het gebruik van lichttherapielampen is veilig en niet verslavend. Er zijn maar weinig bijwerkingen van bekend, en deze komen bovendien maar zeer zelden voor. Zo krijgen enkele mensen in het begin last van hoofdpijn, tranende of juist droge ogen, vermoeidheid of een rood gezicht. Deze klachten zijn echter mild en nemen na enkele dagen af.

Waar moet u op letten bij de aankoop van lichttherapielampen?

Er is niet één bepaalde lichttherapielamp die u het beste kunt kopen, de beste lamp is voor iedereen verschillend. Zo heeft niet iedereen evenveel tijd om bij de lamp te zitten, is het budget per persoon verschillend en spelen zaken als het formaat en de mobiliteit van de lamp ook een rol.

Als u ’s ochtends niet zo veel tijd hebt, is het natuurlijk fijn als de lamp binnen 15 tot 30 minuten al zijn werk kan doen. De afstand tussen uw gezicht en de lichttherapielamp speelt hierbij een rol: veel lampen adverteren met een korte gebruiksduur, terwijl vervolgens blijkt dat deze lampen heel dicht bij het gezicht van de gebruiker geplaatst moeten worden. Bekijk bij de aankoop dus de specificaties goed: een afstand van ongeveer een armlengte (50 tot 60 centimeter) is een prettige afstand om de gebruiksduur mee te bepalen.

Ook het formaat speelt een rol bij de aanschaf van lichttherapielampen. Waar wilt u de lamp neerzetten? Wilt u een handzaam formaat dat u met zich mee kunt dragen? Let erop dat lichttherapielampen sterk in grootte kunnen verschillen. Voor een echt compact formaat kunt u kiezen voor de lichttherapiebril. Hierbij draagt u het licht met zich mee!

Een derde aspect om op te letten is de veiligheid van de lichttherapielamp. Blauw licht is de meest effectieve kleur voor de behandeling van winterdepressie, maar wanneer het oog wordt blootgesteld aan enkel blauw licht, kan dit leiden tot oogschade. Sommige lampen maken gebruik van blauw licht gemengd met andere kleuren, waardoor het oog goed beschermd blijft. Andere lampen gebruiken blauw licht met een zeer lage intensiteit.
Er zijn ook lichttherapielampen die een kleine hoeveelheid UV-licht bevatten. Dit is schadelijk voor de ogen, maar wanneer de lamp beschikt over een filterkap van goede kwaliteit, is er niets aan de hand. Let bij de aanschaf van de lichttherapielamp goed op de kwaliteit, en overleg indien nodig met een arts of een deskundige.

Conclusie

Wanneer u last heeft van een winterdepressie, kunt u hier met behulp van een lichttherapielamp veilig vanaf komen. Door elke ochtend het speciale licht in uw ogen te laten schijnen, kan de biologische klok weer beter functioneren, waardoor u zich beter voelt. Bij de aanschaf van een lichttherapielamp kunt u letten op verschillende aspecten, zoals de gebruiksduur, het formaat, en het soort licht. Wanneer u er zelf niet uitkomt, is het altijd raadzaam om advies te vragen aan een deskundige of een arts.

Lees hier onze vergelijkende studie

M. Bouckaert

M. Bouckaert is een Belgische ingenieursstudent elektronica-ICT en hobbyist webschrijver. Naast wetenschappelijke topics interesseert hij zich vooral in slaap en menselijk gedrag. In zijn vrije tijd zet hij zich in voor de Chiro en doet hij aan boogschieten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *